Synowie Jakuba

Autor artykułu: Zbigniew Chorąży


Kierownictwo Strażnicy ułożyło chronologię narodzin potomstwa Jakuba następująco:


z Lei

z Bilhy

z Zilpy

z Racheli


1773

Ruben

1772

Dan

1770

Gad

1767

Józef


1772

Symeon

1771

Naftali

1769

Aser

1754

Beniamin


1771

Lewi








1770

Juda








1769

Issachar








1768

Zabulon








1767

Dina








W Rdz 30/9 - 11 czytamy:


„A Lea widząc, że przestała rodzić, wzięła Zilpę, służącą swoją i dała ją Jakubowi za żonę. Zilpa urodziła syna. Lea nazwała go Gad.”

W powyższych datach porodów nie widać żadnej przerwy, która mogłaby oznaczać, że Lea przestała rodzić. Według Strażnicy Lea rodziła w każdym kolejnym roku. Co prawda, nie ma to zasadniczego znaczenia, ale jest dowodem, że KR nie przyłożył się do tej pracy i zlekceważył informacje biblijne. KR często podkreśla rzetelność i dokładność pisarzy biblijnych, więc wydaje się dziwne, że nie idzie w ich ślady. Myślę, że pewnie poszedłby w te ślady, gdyby nie przejawiał zawstydzającego poziomu intelektu. I raczej trudno się dziwić. Jaki poziom odbiorców, taki też poziom twórców literatury Strażnicy. Zjawisko typowe wśród ludzi na całym świecie.

Poniżej jest prawidłowa chronologia narodzin, która uwzględnia przerwę rodzenia u Lei, ale również i to, że Rachela dała Jakubowi Bilhę już po narodzinach Judy (Rdz 29/35, 30/3 - 4). Według KR Bilha urodziła Dana przed narodzinami Judy.


z Lei

z Bilhy

z Zilpy

z Racheli


10.1774

Ruben

02.1769

Dan

05.1768

Gad

04.1767

Józef


12.1773

Symeon

04.1768

Naftali

07.1767

Aser

1754

Beniamin


02.1771

Lewi








04.1770

Juda








10.1768

Issachar








12.1767

Zabulon








12.1767

Dina







Z zestawienia widać, że po Judzie mógłby się urodzić następny syn już w czerwcu 1769 roku p.n.e., ale się nie narodził. Dlatego w sierpniu 1769 Lea dała Jakubowi Zilpę i ta po dziewięciu miesiącach, w maju 1768 urodziła Gada. Przerwa rodzenia u Lei między Judą i Issacharem trwała 18 miesięcy. Dina ujrzała świat rzeczywiście po Zabulonie, choć oboje byli bliźniakami. Potwierdza to Księga Jubileuszów. Jest istotna wątpliwość, gdzie urodził się Beniamin? Według Rdz 35/16 urodził się w drodze z Betelu do Betlejemu. Natomiast według Rdz 35/24, 26 urodził się w Paddan-Aram. Różnica opinii staje się zrozumiała, gdy weźmiemy pod uwagę, że podają to różne źródła: E i P.

W rozdziale 37 Księgi Rodzaju syn Jakuba Józef miał już 17 lat. Według chronologii Świadków Jehowy był to rok 1750 p.n.e. Matka Józefa, Rachela, nie żyła już od czterech lat. Otóż Józef miał sen, w którym Słońce, Księżyc i jedenaście gwiazd kłaniało się Józefowi. Jakub, kiedy poznał treść snu, tak go skomentował (Rdz 37/10):


„Czyż więc ja, matka twoja i bracia twoi mielibyśmy przyjść i pokłonić ci się do ziemi?”

Ten werset jest dowodem, że Rachela jeszcze żyła. Okazuje się, że historię snu Józefa opowiada źródło J, zaś o śmierci Racheli informowało w Rdz 35/16 - 20 źródło E.

Józef nie był lubiany przez swoich braci. Zapewne dlatego, że był synem innej matki niż pozostali bracia. Na pewno miał też inny charakter. Z wersetów biblijnych dowiadujemy się, że patriarcha Jakub, protoplasta narodu wybranego przez Jahwe, tak bogobojnie wychował swoich synów, że niektórzy z nich gotowi byli zabić nielubianego brata. Ruben i Juda zdecydowali ostatecznie, że pozbędą się Józefa, sprzedając go Izmaelitom za 20 sztuk srebra. I tak się też stało. Jakub z synami przez pewien czas pogrążeni byli w żałobie po utracie Józefa, rzekomo rozszarpanego przez dzikiego zwierza. Po tych zdarzeniach 20-letni Juda odszedł od rodziny. W Adullam poznał kobietę i poślubił ją. Prawdę mówiąc, Juda mógł mieć więcej niż 20 lat, ale w tej historii spróbujmy przyjmować minimalne okresy czasu. Żona Judy urodziła mu pierwszego syna o imieniu Er. Nadal był to rok 1750 p.n.e. Drugi syn Onan urodził się w roku 1749 p.n.e. Po następnych dwóch latach urodził się trzeci syn, Szela. W roku 1736, kiedy Er osiągnął wiek 14 lat, Juda ożenił go z Tamar. Jednak Er czynił zło przed Bogiem, za co został ukarany śmiercią. W tym samym roku Juda ożenił Onana z wdową po bracie (taki był zwyczaj). Ale Onan nie chciał współżyć z Tamar, więc i on stracił życie z wyroku bożego. Był to rok 1935 p.n.e. Juda odesłał Tamar do jej ojca, gdzie miała czekać, aż Szela dorośnie, aby ją pojąć za żonę. Po pewnym czasie, powiedzmy w roku 1934, zmarła żona Judy. Juda przez rok był w żałobie. Nastał rok 1932, ale Tamar nie dostała Szeli za męża. Postanowiła dać Judzie nauczkę. Kiedy Juda udał się do Timny, zasłoniła sobie twarz i udając nierządnicę, czekała na Judę. Ten okazał się chętny do skorzystania z jej wdzięków. Jako zapłatę Tamar wymogła od Judy pewien zastaw rzeczowy. Po upływie pół roku Tamar stała się brzemienna w widoczny sposób. Juda dowiedział się o tym i chciał ją pozbawić życia za uchybienie obyczajom. Od śmierci uchronił ją zastaw rzeczowy Judy. Tamar urodziła Judzie bliźniaków: Peresa i Zeracha. Był to już rok 1731 p.n.e. Z Rdz 46/12 dowiadujemy się, że Juda wchodząc z Jakubem do Egiptu miał w swojej rodzinie również dwóch synów Peresa: Chesrona i Chamula. Według chronologii Świadków Jehowy było to w roku 1728 p.n.e. Z prostego rachunku wynika, że ojcem Chesrona i Chamula został trzyletni Peres. Mamy zatem do wyboru, albo biblijna historia jest zmyślona, albo chronologia Świadków Jehowy jest fałszywa. Wcześniej czy później KR będzie musiało wybrać jedną z tych opcji.


Tymczasem Józef sprzedany do Egiptu, spędził dziesięć lat na służbie u dostojnika Putyfara oraz trzy lata w więzieniu. Potem znalazł się na wysokiej pozycji w państwie. Faraon mianował go namiestnikiem i ministrem od gospodarki. Tylko dlatego, że Józef wyjaśnił sny faraona i orzekł, że w najbliższej przyszłości nastanie kolejno siedem lat dostatku i siedem lat głodu. Skąd autor źródła E wziął tę historię? Otóż w Egipcie istniała wielka kamienna kolumna, nazywana „Kolumną Siedmiu Lat Głodowych”. Na niej był wyryty, podobno jeszcze przed piramidami, najstarszy z zapisów egipskich. Wówczas panujący władca kazał wyryć takie słowa:


„Od siedmiu lat Nil nie wezbrał. Nie ma zboża, pola wyschły, nikt nie grzebie sąsiada, wszyscy uciekają, aby więcej nie powrócić, dziecko płacze, młodzieniec ginie z pragnienia, serce starca lęk ogarnia! Nogi ich nie mają sił na dźwiganie ciała, wszyscy siedzą ze skrzyżowanymi rękami na ziemi.”

Egipska historia Józefa w pewnych szczegółach ma oparcie w kronikach egipskich, ale biblijna wersja jest bardzo rozbudowana i zawiera sytuacje nierealne. W rozdziale 42 i 43 bracia Józefa przybywają do Egiptu, aby zakupić zboże. Józef, będąc już wysokim urzędnikiem, rozpoznaje braci. Jednak najmłodszy syn Jakuba, Beniamin, pozostał przy ojcu w Kanaanie. Bracia otrzymali zboże od Józefa, ale musieli obiecać, że za następną bytnością przyprowadzą najmłodszego brata. Gwarancją tej umowy był Symeon, pozostawiony w Egipcie. Po powrocie do Kanaanu synowie opowiedzieli ojcu całą historię.

W Rdz 43/8 czytamy:


„A Juda rzekł do Izraela, ojca swego: Pozwól iść chłopcu temu ze mną.”

Oczywiście miał na myśli Beniamina. Z opowieści wynika, że był to już drugi rok głodu, a przedtem było siedem lat pomyślnych. A więc Józef miał już 38 lat. Ponieważ był starszy od brata dokładnie o trzynaście lat, więc Beniamin miał w tym czasie 25 lat. Dlaczego przekaz biblijny nazywa go chłopcem? Z chronologii Świadków Jehowy łatwo wyliczyć, że był to rok 1729 p.n.e. W następnym roku tenże Beniamin, wkraczając z rodziną do Egiptu, był ojcem aż dziesięciu synów (Rdz 46/21). Żaden z jego starszych braci nie dochował się tak licznego potomstwa. I znów mamy albo przekłamanie biblijne, albo fałsz chronologii Świadków Jehowy. W rozwikłaniu tej zagadki pomagają nam wersety Lb 26/38 - 40, 1 Krn 7/6 - 12 i 8/1 - 6. Ich analiza pozwala sądzić, że Beniamin w momencie wejścia do Egiptu miał tylko trzech synów: Belę, Bechera i Aszbela. Pozostali potomkowie to wnuki i prawnuki Beniamina, urodzeni już w Egipcie. Skoro tak to podobnie mogło być z synami Peresa: Chesronem i Chamulem. Oni również urodzili się dopiero w Egipcie. U Asera też dwóch wnuków było potomkami Berii, jego najmłodszego syna. Również musieli się urodzić dopiero w Egipcie. Ruben miał tylko dwóch synów (Rdz 42/37). A więc dwóch następnych urodziło się w Egipcie. W taki sposób sama Biblia swoimi zapisami kwestionuje liczbę Izraelitów płci męskiej, którzy weszli do Egiptu (Rdz 46/27). Nie było ich 70, ale przynajmniej o trzynaście potomków mniej. A miało być ich koniecznie 70, gdyż ta liczba stała się drugą po „40” magiczną i świętą liczbą u Izraelitów. Według Biblii na tę liczbę składają się:


Rdz 46/15

Potomstwo Lei

32 osoby


Rdz 46/18

Potomstwo Zilpy

16 osób


Rdz 46/22

Potomstwo Racheli

14 osób


Rdz 46/25

Potomstwo Bilchy

7 osób



razem

69 osób + Jakub


Nieco inaczej podaje to Księga Jubileuszów:


Potomstwo Lei

29 osób


Potomstwo Zilpy

14 osób


Potomstwo Racheli

14 osób


Potomstwo Bilchy

12 osób


razem

69 osób + Jakub

Jest to tylko dowód, że w różnych tekstach starano się różnymi sposobami uzyskać okrągłą liczbę 70 osób. I dlatego w tym przypadku liczba ta jest niewiarygodna. Septuaginta, rękopisy z Qumran oraz Dz 7/14 w Biblii wymieniają 75 osób. Ale tu 5 osób ponad siedemdziesiąt mogło być kobietami.


Józef swój urząd w Egipcie objął mając 30 lat i według chronologii Świadków Jehowy było to w roku 1737 p.n.e. Biblia nie podaje dokładnie w jakiego boga wierzył Józef. Nie mógł być nim Jahwe, gdyż przeczy temu Rdz 44/5 w BW:


„Czy to nie ten sam kubek, z którego pija pan mój (Józef - przyp.aut.) i za pomocą którego wróży?”

Tłumacz BNŚ, jak zwykle, starał się osłabić zły wydźwięk, więc przetłumaczył tak:


„... i za pomocą której umiejętnie odczytuje znaki wróżebne?”

Jakby nie tłumaczyć, od faktu wróżenia, potępianego przecież przez boga Jahwe (Kpł 19/26), uciec się nie da. KR w tej kwestii wypowiedział swoją opinię w Strażnicy 23/1971 na str 23:


„W oczach Bożych wróżbiarstwo daje się porównać z grzechem buntu. Dlatego też byłoby sprzeczne z Pismem Świętym, gdyby sposób komunikowania się Jehowy ze swymi sługami ktoś chciał potraktować jako 'dobrą postać wróżenia'.”

Z tej wypowiedzi wynika, że Józef popełnił „grzech buntu”, a przy okazji dostało się tłumaczowi BNŚ za „dobrą postać wróżenia”. KR podważa też autorytet CK, które wcześniej akceptowało taki przekład. Przyjmując, że bóg Jahwe nie aprobuje żadnego wróżbiarstwa, poza nakazanymi przez siebie urim i tummim (Wj 28/30 i Lb 27/21), należy sądzić, że Józef czcił El-Szaddaja lub nawet Baala. Faraonowie hyksoscy aprobowali w Egipcie kulty bogów kananejskich. Najbardziej popularnym był kult Baala. Ten bóg czczony był w Memfis jeszcze w czasach XVIII dynastii, panującej po Hyksosach. Potem został utożsamiony z egipskim Setem. Nie wiadomo jednak, czy Józef umiejętność wróżenia przejął od Egipcjan, czy też były to wpływy domu rodzinnego. Na pewno znajomość nieba i jego znaków, czyli astrologii musiał przejąć od ojca. Stąd jego sny typowo astrologiczne przed okresem egipskim. Chyba pełnej odpowiedzi udziela KR w Strażnicy 23/1971 na str 21:


„Kolebką wróżbiarstwa była Babilonia, kraina Chaldejczyków i stamtąd właśnie te tajemne praktyki wraz z przesiedlającą się ludnością rozprzestrzeniły się po całej ziemi (1 Moj 11/8 - 9).”

Zapewne tak. Przecież Abram Chaldejczyk, pradziadek Józefa, był cząstką tej przesiedlającej się ludności. Drugim biblijnym wersetem, który informuje bardzo precyzyjnie o wierze Izraelitów w Egipcie jest Joz 24/14, gdzie czytamy:


„Usuńcie bóstwa, którym służyli wasi przodkowie po drugiej stronie Rzeki (Eufrat – przyp.aut.) i w Egipcie, a służcie Jahwe.”

Mamy więc pełną jasność w kwestii wiary. Abraham przyniósł zza Eufratu wiarę w bogów innych niż Jahwe. Ta wiara przetrwała w jego rodzie aż po czasy pobytu Izraelitów w Egipcie. Jóżef nie mógł więc czcić boga Jahwe, gdyż jeszcze go nie znał. Jest też oczywiste, na podstawie powyższego wersetu, że do czasów Mojżesza żaden Izraelita nie czcił Jahwe, czcił bogów z Chaldei lub z Egiptu. Podobną opinię wyraził też Ezechiel w czasach niewoli babilońskiej:


„Niech każdy odrzuci bożki, nęcące jego oczy; nie kalajcie się bałwanami egipskimi.” (Ez 20/7)

W Rdz 41/50 czytamy, że Józefowi urodzili się w Egipcie dwaj synowie: Manasses i Efraim. Według wersji biblijnej i chronologii Świadków Jehowy urodzili się w czasie siedmiu lat pomyślnych, czyli w okresie 1735 - 1732 p.n.e. Ich dziadek Jakub, wchodząc do Egiptu w roku 1728, wcale nie zainteresował się wnukami. Synowie Józefa po raz pierwszy zobaczyli dziadka, gdy ten był już na łożu śmierci w roku 1711 p.n.e. Wnukowie byli wówczas w wieku 21 - 24 lat. Jakub zdziwiony (Rdz 48/8) zapytał wtedy, kim oni są? Redaktorzy starali się w Rdz 48/10 usprawiedliwić Jakuba, twierdząc, że ze starości już nie dowidział. Trudno zgodzić się z prawdziwością tego argumentu, skoro ten słaby rzekomo wzrok nie przeszkodził Jakubowi przy pomocy skrzyżowanych rąk obdarzyć błogosławieństwem młodszego z wnuków, czyli Efraima. Niemal powtórzyła się historia z własnego życia Jakuba, kiedy sam wziął lepsze błogosławieństwo zamiast Ezawa.


Przed śmiercią Jakub życzył sobie być pochowanym w rodzinnym grobie w Mamre (Rdz 49/30). Według Rdz 49/29 - 33 spoczęli tu Sara, Abraham, Rebeka, Izaak oraz Lea, żona Jakuba. Józef zorganizował kondukt żałobny w stylu egipskim i zawiózł zwłoki ojca do Zajordania. Tu w miejscowości Abel-Misraim odbył się siedmiodniowy obrzęd żałobny. Informuje nas o tym źródło J w Rdz 50/10 - 11. Ale źródło E w Rdz 50/12 - 13 uzupełnia, że Jakub spoczął w grobie rodzinnym w Mamre. Wynika stąd niezrozumiała sytuacja. Dlaczego uroczystości żałobne odbyły się w Abel-Misraim, oddalonym od Mamre około 76 km? W ten sposób orszak żałobny musiał iść drogą okrężną przez Zajordanie, nadkładając ponad 200 km. Jaka przyczyna przeszkodziła Józefowi iść z Egiptu najkrótszą drogą do Mamre? Zapewne nie dowiemy się tego już nigdy. Ale czy rzeczywiście Jakub został pochowany w Mamre, skoro później jego syn Józef pochowany został w Sychem, na polu zakupionym przez Jakuba (Joz 24/32)? Chyba ta sprawa nie jest jasna, jeżeli Dz 7/16 informuje, że Jakub i jego synowie zostali pochowani w Sychem. Według Świadków Jehowy autorami tych sprzecznych informacji byli Mojżesz i Jozue, obaj piszący pod natchnieniem boga Jahwe. Czyżby jeden z nich okazał się kłamliwy? Wbrew biblijnym faktom KR ze stoickim spokojem głosi własną prawdę. W Strażnicy 11/2002 na str 11 pisze:


„Warto zwrocić uwagę na jej (Biblii - przyp.aut.) dokładność historyczną, praktyczność, rzetelność oraz szczerość pisarzy.”

Natomiast w książce „Oddawaj cześć jedynemu prawdziwemu Bogu” na str 25 czytamy:


„Biblia tworzy wspaniałą harmonijną całość...”







Użyte w artykule skróty:


BNŚ

Biblia Nowego Świata


CK

Ciało Kierownicze Strażnicy


BW

Biblia Warszawska


KR

Komitet Redakcyjny Strażnicy


E

Źródło elohistyczne, Elohista


J

Źródło jahwistyczne, Jahwista


P

Źródło kapłańskie, Kapłan



Zbigniew Chorąży, wrzesień 2006


Powrót do strony tytułowej


Powrót do listy artykułów